Platform Rosa blog

Theorie en Praktijk

Dit congresstuk wordt aangenomen op het Vijfde partijcongres in 1991. Het bevat een analyse van de manier waarop de SP tegen de wereld aan kijkt, meer in het bijzonder in relatie tot het Oostblok.

In dit derde stuk ter voorbereiding op het Vijfde Partijkongres bespreken we de uitgangspunten en de doelstellingen van de partij. We zullen dat doen aan de hand van drie hoofdstukken: ‘De theorie’, ‘De praktijk’ en ‘Socialisme en de SP in de jaren negentig’.

De theorie
In onze partij heeft de theoretische vorming altijd een belangrijke plaats ingenomen. Met name hebben wij onze leden en afdelingen aangespoord studie te maken van het dialektisch materialisme, onze wereldbeschouwing, de filosofie van het wetenschappelijk socialisme. Waarom hebben we dat gedaan? Geen serieuze politieke partij kan haar bestaansrecht alleen ontlenen aan een paar konkrete eisen. Een politieke partij werkt vanuit een bepaald wereldbeeld en mensbeeld. Zo ook de SP. Het is onmogelijk om de ingewikkelde wetmatigheden in de maatschappij bloot te leggen zonder visie op die maatschappij. Een politieke partij kan geen samenhangende visie op de maatschappij ontwikkelen als ze geen uitgangspunten heeft. Zonder een visie vervalt een partij onmiddellijk tot opportunisme, het alleen maar najagen van korte-termijnsuksessen. Bovendien, alle betrokkenen bij zo’n partij moeten werken vanuit hun eigen (subjektieve) benadering, met als noodzakelijk gevolg dat zo’n partij als los zand aan elkaar hangt. In het kort zullen we de kenmerkende punten uit de wereldbeschouwing van de partij opsommen.

Ten eerste maken wij duidelijk onderscheid tussen de werkelijkheid en de ideeën die de mensen hebben over die werkelijkheid. Wij stellen vast dat de materiële werkelijkheid de belangrijkste motor en stuurinrichting is voor de loop van de geschiedenis. Wat betekent dit? Als we bijvoorbeeld naar de mens zelf kijken, dan kunnen wij ervan uitgaan dat iedereen bij zijn geboorte een aantal erfelijke eigenschappen meekrijgt. Maar voor de ontwikkeling die een individu doormaakt zijn zijn opvoeding en in het algemeen de omstandigheden waaronder hij opgroeit en leeft evenzeer van belang. Ook voor de maatschappij als geheel geldt dat haar ontwikkeling alles te maken heeft met de wijze waarop de maatschappij werkt, in de meest letterlijke zin van het woord. De wijze van produceren, de wijze waarop mensen in hun levensonderhoud voorzien is in belangrijke mate bepalend voor vrijwel al het andere in de samenleving. Kortom, de materiële werkelijkheid is het belangrijkste. De ideeën en voorstellingen van mensen zijn daar een afgeleide van. Hiermee spreken wij nergens een waardeoordeel over uit; het is de vaststelling van een feit, niets meer en niets minder. Overigens, natuurlijk hebben ook de ideeën hun invloed op de werkelijkheid. Zij kunnen tot een kracht worden die ‘bergen kan verzetten’.

Dit is de kern van het filosofisch materialisme. Ten tweede maken wij gebruik van de dialektische methode om dingen en processen te onderzoeken. Dat wil zeggen dat wij er ons steeds van bewust zijn dat zaken en ideeën in beweging zijn. Niets staat stil. De beweging is altijd en overal. Die beweging komt voort uit de tegenstellingen die de dingen in zichzelf herbergen. De strijd van de tegendelen maken dat een beweging konstant en onvermijdelijk is. Laten we de ontwikkeling van het kapitalisme eens als voorbeeld nemen. In vele opzichten is het kapitalisme van de vorige eeuw nu verleden tijd. Er zijn sociale wetten gekomen en de gemiddelde levensstandaard is enorm gestegen. Die ontwikkeling gaat nog steeds door; niet per definitie in voorwaartse richting (zie de perioden van krisis), maar er is steeds beweging, ontwikkeling. De ontwikkeling binnen het kapitalisme wordt, voor zover het de sociale kanten betreft, bepaald en veroorzaakt door de strijd tussen ‘het kapitaal’ en ‘de arbeid’. Deze tegenstelling, die ook welomschreven wordt als de tegenstelling tussen het partikuliere belang van de ondernemer of onderneming en het algemene belang, bestaat zolang het kapitalisme bestaat en zal steeds voor beweging en aanpassing zorgen. De tegenstelling binnen het ding zelf, in dit voorbeeld het kapitalisme, als motor achter de ontwikkeling zie je altijd en overal. Verder stellen wij vast dat alles met elkaar samenhangt. Processen, mensen en dingen kunnen niet los gezien worden van hun omgeving en historie. Men kan niet tot in de kern van een probleem of oplossing doordringen als men zich niet eerst verdiept in de ontwikkeling en de omstandigheden waaronder die ontwikkeling heeft plaats gehad. De tegenstelling ‘kapitaal’ – ‘arbeid’ is dan wel de belangrijkste tegenstelling binnen het kapitalisme, maar kan niet de verklaring geven voor alle ontwikkelingen die hebben plaats gehad. Ook deze tegenstelling moet steeds gezien worden in haar konkrete uitingsvorm in specifieke, konkrete omstandigheden op een bepaald moment. Dan zie je dat bijvoorbeeld de uitvinding en toepassing van de mikro-elektronika een grote invloed heeft gehad op de ontwikkeling, ook die van de genoemde hoofdtegenstelling. Daarnaast maakt ook het voorbeeld van de ontwikkeling van het kapitalisme duidelijk, dat, om een juist begrip te krijgen van hoe het in elkaar zit, het goed is niet alleen de konkrete analyse van het moment te maken, maar ook de ontwikkeling zelf te bekijken. Gezien het relatief hoge welvaartspeil in het Westen zou men kunnen veronderstellen dat het kapitalisme overal op de wereld een heilzame werking zou kunnen hebben. Deze stelling is niet juist. Het westerse kapitalisme heeft haar rijkdom slechts kunnen vergaren en vasthouden vanwege haar systematische en aanhoudende uitbuiting van de Derde Wereld; dat begon al in de koloniale tijd en wordt nog steeds voortgezet middels het ‘moderne’ imperialisme. Opvallend verschijnsel is verder dat we in de natuur om ons heen, maar ook elders, steeds te maken hebben met een omslag van kwantiteit (hoeveelheid) in kwaliteit (hoedanigheid). Processen kunnen zich lang in kwantitatieve zin ontwikkelen, maar vroeg of laat volgt daarop een kwalitatieve omslag die vrijwel altijd snel en plotseling is. Om even bij ons voorbeeld te blijven: Afrika is zeer lang het kontinent van het kolonialisme gebleven; de uitbuiting in al haar gedaanten, waarvan de slavernij de meest weerzinwekkende was, is daar altijd het grofst en brutaalst geweest. Bijna alle westerse mogendheden hadden kolonies onder de Afrikaanse zon. Maar waar onderdrukking en uitbuiting is, is ook verzet Zo ook in Afrika. En dat verzet is in de loop der tijden steeds sterker geworden. Op een bepaald moment zelfs zó sterk, fysiek en ideologisch, dat het in staat was de vreemde heersers te verdrijven en de nationale onafhankelijkheid te winnen. Op dat moment vond er een omslag plaats, nadat eerst het verzet sterker en sterker werd.

De toepassing
Bij onze wereldbeschouwing gaat het niet om hoe wij het subjektief graag zouden willen zien, maar om de bestaande realiteit zelf. Onze filosofie stelt ons in staat rekening te houden met die realiteit In die zin is onze wereldbeschouwing ook niets bijzonders. Men zou ook kunnen zeggen: Elk gezond denkend mens houdt toch rekening met de omstandigheden? Dat is juist, maar wanneer we de mens als politiek aktief wezen bekijken, dan blijkt dat men maar zelden rekening houdt met de wetmatigheden van de werkelijkheid en vervalt tot luchtfietserij. Of dat men wel rekening houdt met de realiteit, maar simpelweg andere belangen wenst te verdedigen dan die waarbij de meerderheid van de mensen gebaat is. Marx en Engels waren de eersten die op samenhangende wijze de filosofie van het dialektisch materialisme gebruikten bij de analyse van de kapitalistische maatschappij. Een maatschappijvorm die het in de vorige eeuw definitief won van de feodaliteit, althans in belangrijke delen van West-Europa. Na hen hebben nog vele anderen, vanuit hun omstandigheden, verder gewerkt aan de ontwikkeling van deze theorie. Zij hebben dat gedaan met het doel hun strijd in hun omstandigheden effektiever te maken. Echter, in strijd met de dialektiek zelf, zijn die ideeën die gekoppeld waren aan een bepaalde tijd en plaats vaak verheven tot nieuwe dogma’s. En dit terwijl de kern van de dialektische denkwijze nu juist is dat de dingen veranderen en dat we ons geen goed beeld van iets kunnen vormen wanneer we niet een konkrete analyse van de konkrete werkelijkheid maken.

Het kapitalisme, de mensen en de wetenschap hebben niet stilgestaan. Ook zij hebben zich ontwikkeld. En dat dient betekenis te hebben voor diegenen die het kapitalisme willen vervangen door een maatschappij vrij van uitbuiting. Het is om die reden dat de theoretische vorming binnen de SP zich altijd beperkt heeft tot de wereldbeschouwing als zodanig en de toepassingen ervan in het hier en nu. Natuurlijk is het nuttig lering te trekken uit ervaringen die elders door socialisten zijn opgedaan. Maar steeds dienen wij ons rekenschap te geven van het feit dat het ervaringen zijn uit het verleden en tot stand gekomen onder andere omstandigheden. De marxistisch-leninistische ideologie, de optelsom van standpunten zoals die door Marx, Lenin en anderen zijn geformuleerd, is als begrip verwarrend en dus onbruikbaar. Ons beroepen op dat begrip wekt de indruk dat wij zouden opereren in het kielzog van ook diegenen die er elders onder deze vlag een puinhoop van hebben gemaakt. Niets is minder waar. In ‘De staat. ..’ hebben we uitvoerig stilgestaan bij de lessen die uit het Oosteuropese fiasco getrokken kunnen worden. Met name de onbeweeglijkheid, het onvermogen om zich aan te passen aan de eisen van de tijd, de verstarring binnen partij en staat en het gebrek aan kritiek en diskussie hebben duidelijk gemaakt dat het leninisme, in het bijzonder waar het gaat om de inrichting van partij en staat, in de tijd van zijn grondlegger het antwoord was op de problemen van toen, maar later niet meer. Juist de dialektiek veronderstelt erkenning van de beweging en het feit dat alles met elkaar samenhangt en men dus bereid moet zijn noodzakelijk gebleken veranderingen door te voeren. Het is ook om die reden dat wij nooit hebben gewerkt onder verwijzing naar de verworvenheden in Oost-Europa, maar steeds onze eigen keuzes hebben gemaakt en steeds een opstelling hebben gekozen waar wij zelf geheel en al achter konden staan. Wij staan op het standpunt dat iedereen verantwoordelijk is voor datgene wat hij of zij zelf zegt en doet. Dat geldt ook voor de SP. Wij maken onze eigen analyses en handelen daarnaar.

De socialistische ethiek
De kijk die wij op de samenleving hebben is niet waardevrij, laat staan vrijblijvend. Wij willen er iets mee: de wereld veranderen, om te beginnen Nederland. En dat willen we, omdat daar alle aanleiding voor is. ‘Het reëel bestaande kapitalisme’ met al zijn uitwassen en gemiste kansen is onze belangrijkste inspiratiebron. Het voedt elke dag weer onze wil om tot een fundamentele verandering te komen. Elke maatschappij waarin uitbuiting van de ene mens door de andere als een voorwaarde voor vooruitgang wordt omschreven, vinden wij inhumaan en daarom verwerpelijk. Het socialisme stelt de mens centraal, alle mensen. Een maatschappij naar socialistisch model
moet de voorwaarden scheppen waaronder de mens, met inachtneming van zijn eigen verantwoordelijkheid, met maximale kans op sukses zijn geluk kan zoeken. De voorwaarden die het socialisme naar ons inzicht tot stand moet brengen, gaan uit van de menselijke waardigheid, de gelijkwaardigheid van mensen en solidariteit tussen de mensen. Dit zijn voor ons essentiële begrippen. Zij geven aan dat wij in alles de mens centraal stellen, beschouwen als norm voor alle dingen, en dat wij beseffen dat de mens een sociaal wezen is. Analyse
van de maatschappij maakt duidelijk dat wij elkaar nodig hebben, al was het maar om in onze behoeften te kunnen voorzien. Arbeid is de bron van alle rijkdom. En omdat de werkenden allemaal door middel van hun arbeid een bijdrage leveren aan de gezamenlijke rijkdom, dienen zij vanuit het beginsel van gelijkwaardigheid ook in gelijke mate van die welvaart te kunnen profiteren. Gelijkwaardigheid dient bovendien tot uitdrukking te komen wanneer het om zaken gaat als beslissingsmacht. Menselijke waardigheid en gelijkwaardigheid veronderstellen dat de eigendomsverhoudingen worden aangepast aan de eisen van de moderne tijd, waarin de mens slechts kan overleven indien hij samenwerkt. In een menswaardige maatschappij kan het niet zo zijn dat het eigendom van en beslissingsmacht over grote, machtige bedrijven is voorbehouden aan een kleine elite en dat de overgrote meerderheid van de mensen slechts kan bestaan bij de gratie van het verkopen van hun arbeidskracht zonder dat daar enige vorm van eigendom en beslissingsrecht tegenover staat. Omdat, ondanks de gelijkwaardigheid van mensen, mensen niet gelijk zijn (de een kan tenslotte iets overkomen waardoor hij niets meer kan, terwijl de ander iets overkomt hetgeen voor hem een wereld doet opengaan) hebben we ook solidariteit nodig. De waarden en normen die mensen hanteren hebben meestal als achtergrond dat zij eens (en vaak nog) oplossingen waren voor bestaande problemen. Zo moeten ook de drie genoemde begrippen worden gezien. Wanneer deze waarden in de praktijk konkreet vorm worden gegeven, sluiten zij uitbuiting van de ene mens door de andere uit, laten zij niet toe dat de een over alle mogelijkheden beschikt en de ander over geen, en verhinderen zij dat groepen van mensen gezien en behandeld worden als tweederangs burgers zonder rechten, maar wel met veel plichten. Analyse van de huidige verhoudingen in de samenleving als geheel en de ekonomie in het bijzonder leert dat zonder een wezenlijke verandering in de machts- en eigendomsverhoudingen, deze begrippen hol en zonder inhoud zullen blijven. Wij zijn ervan overtuigd dat, wanneer aan de inhoud van deze begrippen meer recht gedaan wordt, een aantal zaken eenvoudiger, sneller en beter kunnen worden aangepakt c.q. opgelost; zij vormen de sleutel voor een socialistische maatschappij, zoals wij die zien.

De rol van de overheid
De overheid als hoedster over het algemeen belang (voor nu en voor de toekomst) en garantie voor de rechten van elk individu. Zo zou het
behoren te zijn. Vanzelfsprekend aangenomen dat zij daartoe is gemachtigd door de bevolking. De rol van de overheid-nu is er echter een van een overheid die niet het algemeen belang als uitgangspunt heeft, maar een die zich door de ekonomische machten laat voorschrijven binnen welke marges zij mag opereren. Hoewel wij een formele demokratie hebben, moeten wij vaststellen dat bij ons niet ‘het volk aan de macht is’. Veel beslissingen die essentieel zijn voor zeer vele mensen, worden niet op demokratische wijze genomen, maar door een kleine elite die aan niemand verantwoording verschuldigd is. Een treffend voorbeeld is het fenomeen van de massa-ontslagen. Met één pennestreek kan een direktie beslissen om tienduizend man op straat te zetten. De gemeenschap mag dan uiteindelijk weer de klappen opvangen. Indachtig het klassieke liberalisme, de ideologie die pleit voor ‘een vrij spel der maatschappelijke krachten’, krijgen we heden ten dage steeds meer te maken met opmerkingen over de ‘terugtredende overheid’. Het is eenvoudig te raden vanuit welke hoek deze geluiden vooral komen. Zoals gezegd, zijn wij van mening dat de overheid in haar huidige positie niet bij machte is om het algemeen belang, en daarmee ook het individuele belang van alle burgers, naar
behoren te dienen. De demokratie zou dus meer inhoud gegeven moeten worden. Zij zou zich ook moeten uitstrekken tot de vraag hoe onze ekonomie, de kurk waarop bijna al het andere drijft, garant kan staan voor een menswaardig bestaan voor de mensen die werken en hoe voor de mensen die geen werk hebben wegen gevonden kunnen worden zodat ook zij een bijdrage aan de kollektieve rijkdom kunnen leveren. Onder de huidige omstandigheden en uitgaande van de bestaande bevoegdheden van de overheid is dit onmogelijk. De eigendomsverhoudingen, in het bijzonder het partikuliere bezit van de produktiemiddelen, maakt het onmogelijk de menselijke waardigheid tot norm te verheffen: Werkers binnen de bedrijven hebben niets te zeggen over het beleid, de produktie en het produkt en het steeds weer mislukken van alle mooie en goed bedoelde werkgelegenheidsplannen geeft aan dat de overheid ook op dat punt niets wezenlijks kan doen. De overheid kan haar taak als belangenbehartiger voor de totale gemeenschap pas werkelijk waarmaken wanneer zij op de eerste plaats een overheid is van en voor de mensen. Velen zien de overheid allang niet meer als hun overheid, even zo min als dat ze bijvoorbeeld het openbaar groen beschouwen als hun groen en de openbare orde en veiligheid als een zaak van ons allemaal. De vervreemding is alom aanwezig. Niet alleen in de produktie, waar mensen weinig of geen binding hebben met het produkt dat ze maken en de organisatie waarbinnen ze werken, maar ook in de samenleving als geheel zien we dat mensen zich steeds meer afwenden van alles dat de gemeenschap vertegenwoordigt. leder-voor-zich is het algemene credo geworden. Wij staan op het standpunt dat de overheid op bepaalde punten, met name waar het gaat om zaken op sociaal-ekonomisch terrein, meer macht en bevoegdheden moet krijgen. Daarnaast moeten betrokkenen meer direkte invloed kunnen uitoefenen op hun woon-, werk- en leefomgeving. Immers, nu is het zo dat, wanneer het gaat om zaken als het beheer van de buurt, de gang van zaken op het werk, maar ook in de gezondheidszorg en het onderwijs, de betrokkenen weinig of niets in de melk te brokkelen hebben. In tegenstelling tot al diegenen die spreken over het einde van de ideologie en zelfs het einde van de geschiedenis, en die dus eigenlijk het kapitalisme als vaststaand gegeven (willen) accepteren, komen wij na analyse van het moderne kapitalisme tot de konklusie dat er zonder wezenlijke verandering geen menswaardig bestaan aan iedereen, in Nederland en daarbuiten, kan worden gegarandeerd. Wij staan een maatschappij voor waarin de menselijke waardigheid wordt gerespekteerd, de gelijkwaardigheid
gegarandeerd en de solidariteit georganiseerd. Naast een wijziging in de eigendomsverhoudingen in de richting van een kollektief beheer van de kollektief verworven rijkdom, zal ook aan de demokratie meer inhoud gegeven moeten worden. Samengevat: De SP staat voor SOCIALISME EN MEER DEMOKRATIE.

De praktijk
Na de bezoedeling van het socialistische erfgoed door de regerende partijen in het voormalige blok van Oosteuropese landen, dachten sommigen dat’ de socialistische idee ‘ als alternatief voor het kapitalisme definitief had afgedaan. De wens als vader van de gedachte. Het socialistische gedachtengoed is echter niet ontsproten aan het brein van een enkele man, partij of staat. Het is geen blauwdruk voor een heilstaat; het socialisme is het antwoord
van de uitgebuitenen en onderdrukten over de gehele wereld op de brute manier waarop het kapitalisme weigert rekening te houden met mensen. Socialisten putten hun inspiratie niet uit boekwerken, maar uit de realiteit van alledag. Elke dag weer wordt overal op deze wereld aangetoond hoe noodzakelijk een omwenteling is; in het belang van de verworpenen der aarde.

Onze praktijk
Mensen worden niet als socialist geboren. Elk individu neemt op eigen wijze de samenleving om zich heen waar. De kennis die daar het gevolg van is kan leiden tot politiek bewustzijn; kan leiden tot begrip van hoe de maatschappij in elkaar zit en feitelijk funktioneert. Mensen die uit die kennis de konklusie trekken dat een fundamentele omwenteling noodzakelijk is om de gewenste, betere maatschappij tot stand te brengen, kunnen een politiek onderkomen vinden bij onze partij. Als SP hebben wij die algemene konklusie dus al getrokken; sterker nog, het is onze ideologische basis. Uitgaande van deze algemene wens is natuurlijk de belangrijkste vraag: hoe kan die wens worden omgezet in werkelijkheid? Eerste voorwaarde daarvoor is dat we meer mensen van de juistheid van onze visie kunnen overtuigen. Daarbij volstaat niet een theoretische verhandeling te geven over hoe onze huidige maatschappij funktioneren en te beloven dat het achter de horizon allemaal anders en beter zal zijn. We zullen van het algemene naar het bijzondere moeten; van het abstrakte naar het konkrete. Slechts aan de hand van een konkrete analyse van wat mensen aan problemen bezig houdt, zijn we in staat duidelijk te maken dat wat in dat bijzondere geval geldt ook in grote lijnen van toepassing is op de rest van de problemen van de maatschappij.

Te vaak hebben wij in het verleden onze betekenis als partij teruggebracht tot het aktievoeren en hebben we te weinig beseft dat er na ‘het bijzondere’ toch ook weer ‘het algemene’, het uitgesproken politieke, dient te komen. Let wel: dit is geen pleidooi om de intensieve kontakten met mensen in de toekomst na te laten en het is ook geen poging om het mobiliseren van mensen voor akties overbodig te maken. Integendeel. Beide zouden we nog méér moeten doen. Het gaat erom dat we niet op dat nivo moeten blijven steken, maar door moeten stoten naar de politiek werkelijk belangrijke vragen. Dat is
niet altijd even makkelijk, maar wel van uiterst groot belang voor de verbreding van onze partij. Konkreter gezegd: ons werk mag niet alléén bestaan uit het organiseren van een aktie voor beter onderhoud van huizen of tegen een bedrijf dat stinkt. Het is eveneens zaak aandacht te besteden aan de oorzaken, uiteen te zetten hoe de bestaande machtsverhoudingen oorzaak zijn van de problemen. Afhankelijk van de interesse van de mensen en afhankelijk van alle andere omstandigheden moet daarvoor steeds een geëigende methode gevonden worden. Dit punt is heel wezenlijk; het is namelijk precies het verschil tussen de praktijk van een sociaal-demokratisch partij en de praktijk van een socialistische partij. Ook zijn socialisten niet alleen aktief op het moment dat de behartiging van de belangen van gewone mensen voor de korte tennijn aan de orde is. Juist onze visie op de lange termijn is zeker zo belangrijk. De ervaring van de laatste jaren leert juist dat in het principiële politieke verschil met de sociaal-demokratie voor veel mensen de wervingskracht van onze partij zit.

De theorie als gids
Maar er is meer. Onze visie op de maatschappij is niet alleen van belang om als zodanig uitgedragen te worden, het is ook een noodzakelijk hulpmiddel voor het bepalen van de taktiek die we moeten volgen bij de genoemde belangenbehartiging. Laten we een voorbeeld uit de praktijk nemen: Een chemisch bedrijf veroorzaakt veel overlast voor de omwonenden. Als we alleen maar milieu-aktivisten zouden zijn, dan was het simpel: Sluiten die fabriek. Als politieke partij gaat onze verantwoordelijkheid echter verder. Pleiten voor het sluiten van die fabriek, zou immers tevens inhouden dat wij tegen de produkten zijn die in die fabriek worden gemaakt en bovendien zouden wij vele gezinnen het brood uit de mond stoten. Een analyse van het probleem leert ons dat de oorzaak van de overlast niet ligt in het technische gegeven dat het niet anders, schoner kan, maar in het feit dat de direktie van die fabriek weigert om de benodigde investeringen te doen die de overlast voor de omgeving en het milieu kunnen verminderen. Uit onderzoek onder arbeiders van de fabriek blijkt dat het met de veiligheidsvoorzieningen voor het personeel even slecht is gesteld als met het milieubeleid. Dat biedt mogelijkheden om de mensen in de fabriek duidelijk te maken dat zij zich niet tegen de omwonenden moeten laten uitspelen door de direktie, maar dat zij moeten begrijpen dat we dezelfde belangen hebben. Door middel van een nauwgezette analyse van hoe bepaalde problemen kunnen ontstaan zijn we in staat gemotiveerd aktie te ondernemen. Omdat we ons nooit zullen laten uitspelen tegen de werkers van een bedrijf – vanwege het simpele feit dat die mensen niet verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor het (wan)beleid van de direktie – bieden we de direktie ook niet de gelegenheid verdeeldheid te zaaien tussen de verschillende
betrokkenen.

Onze visie op de maatschappij, onze wereldbeschouwing, de wijze waarop wij tegen de maatschappij aankijken en haar analyseren, behoedt ons voor het simplisme dat menige aktiegroep kenmerkt. Het maakt mogelijk dat we onze wil om veranderingen tot stand te brengen met maximale kans op sukses kunnen richten. Zeker, wat het hart niet heeft, kan het verstand niet brengen. Met andere woorden: als het iemand allemaal geen donder uitmaakt hoe het er in de samenleving in zijn stad, ons land of de wereld aan toegaat, zal hij of zij ook niet geïnteresseerd zijn in een analyse van die maatschappij met het doel haar te veranderen. Maar anderzijds kunnen mensen die zich willen inzetten voor een socialistisch Nederland, niet slagen zonder een theorie, een samenhangende analyse van de
kapitalistische maatschappij in al haar facetten. We zouden dan blijven steken in de droom over een utopie. In dit laatste gedeelte gaan we in op de opstelling die de SP voor de komende jaren moet kiezen. Verder behandelen we een aantal voorstellen om de politieke duidelijkheid met betrekking tot de SP te vergroten.

Handvest 2000
Op ons vorig kongres in 1987 hebben wij besloten dat er een socialistisch handvest moest komen dat een maatschappij zou schetsen die voldoet aan de eisen die gewone mensen eraan stellen. Dat Handvest is er gekomen. Om aan te geven dat we de verwezenlijking ervan als een reële mogelijkheid zien hebben we er ‘2000’ aan toegevoegd. Inmiddels hebben we het stuk, dat als ondertitel meekreeg ‘een maatschappij voor mensen’, aan in totaal ruim anderhalf miljoen mensen voorgelegd door middel van de alom bekende enquête. Het partijbestuur doet het voorstel het Handvest op ons Vijfde Partijkongres formeel vast te stellen; niet voor de eeuwigheid, want te allen tijde moeten wij bereid zijn noodzakelijke aanpassingen door te voeren, maar aan te nemen als een officieel stuk dat inzicht verschaft in de doelen die de SP op middellange termijn nastreeft.

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: