Platform Rosa blog

Boekbespreking: Van SDB tot SP.

125 jaar socialisme in Nederland: Van SDB tot SP

Hoe verschillend links organisaties en partijen ook zijn, ze hebben alle één ding gemeen: ze stammen op de een of andere wijze af van de in 1882 opgerichte Sociaal-Democratische Bond (SDB). Door deze gemeenschappelijke stamvader zijn alle oude en moderne linkse stromingen met elkaar verbonden. In Van SDB tot SP. 125 jaar socialisme in Nederland treft de lezer een overzicht van de ontwikkelingen aan die vanuit de negentiende eeuw hebben geleid tot de huidige situatie. Is er nog sprake van socialisme en in hoeverre hebben de erfgenamen nog iets van doen met de opvattingen van Ferdinand Domela Nieuwenhuis en Pieter Jelles Troelstra?

Aan bod komen partijen als de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP), de communistische beweging, de PvdA, de Pacifistisch-Socialistische Partij (PSP) en Groenlinks. De laatste is niet socialistisch, maar dat geldt wel voor enkele van de partijen die daar in zijn opgegaan. Naast partijen behandelt de auteur Sjaak van der Velden ook het Nederlandse anarchisme en diverse revolutionair-socialistische groepen en stromingen. Hij gaat ook in op het maoïsme van waaruit de huidige SP ontstaan is.
In het nawoord volgen algemene bespiegelingen over de ontwikkeling van het socialisme in ons land. Bij lezing van het handzame en overzichtelijke boekje vielen mij enkele zaken op. Zoals zo vaak in de literatuur van de Nederlandse arbeidersbeweging wordt de strijd tussen de twee vleugels in de SDB enigszins simplistisch voorgesteld. De kenschetsing ‘revolutionair’ tegenover ‘parlementair’, dus inclusief de aanhalingstekens doet meer recht aan de positionering van de twee vleugels. Dat wat doorging voor parlementaire vleugel was immers nog steeds gericht op een revolutionaire omvorming van het kapitalisme, waarbij verkiezingsdeelname één van de middelen was. Anderzijds was een deel van de ‘revolutionaire’ vleugel meer gericht op het uitbouwen van een utopische leefgemeenschap met coöperaties dan op een stormloop op de kapitalistische staat. De stambomen van de verschillende linkse politieke stromingen zijn zeer handig, maar niet altijd juist of consequent. Zo ontbreekt de oude SP van Kolthek. Van Offensief wordt wel het vertrek uit de PvdA genoemd maar niet de intrede in de huidige SP. Het stuk over de huidige SP is overigens nogal summier, als het gaat om het programmatisch opschuiven van de partij naar rechts. Het afscheid nemen van enkele socialistische uitgangspunten in het nieuwe partijprogramma ‘Heel de mens’ is eigenlijk net zo essentieel als het opschuiven van de SDAP aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog van socialistische arbeiders- naar een volkspartij. Maar hieraan besteedt Van der Velden geen aandacht in tegenstelling tot de revisionistische programmawijziging bij de SDAP.

Ron Blom

Van SDB tot SP (160 pagina’s, 15 euro) is het derde deel van een reeks over de geschiedenis van de Nederlandse arbeiders- en vakbeweging. Eerder verschenen van de hand van Sjaak van der Velden, tegenwoordig hoofdredacteur van het SP-blad Spanning, Werknemers in actie. Twee eeuwen stakingen, bedrijfsbezettingen en andere acties in Nederland (2004), en Werknemers georganiseerd. Een geschiedenis van de vakbeweging bij het honderdjarig jubileum van de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) (2005).

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: