Platform Rosa blog

Boekbespreking: Peer Corstiaan en ’t Zondig Paterken

‘Peer Corstiaan en ’t Zondig Paterken’ Het dubbelleven van de socialist G.L. Janssen in 19e eeuws Brabant.

In tegenstelling tot nu was het in de negentiende eeuw zeer riskant om zich als socialist te uiten. Gerardus Lambertus Janssen was sergeant-majoor in het leger maar werd in 1886 vanwege zijn socialistische idealen van Den Haag naar Bergen op Zoom overgeplaatst. Hij is dan onder het pseudoniem ‘Mucius Scaevola’ medewerker aan Recht voor Allen. Dit was het blad van de Sociaal-Democratische Bond met zijn meest bekende redacteur Ferdinand Domela Nieuwenhuis.

Na vier jaar verlaat hij het leger en wordt hij de eerste voltijdse redacteur van de Nieuwe Bredasche Courant. In het katholieke Breda leidde hij een dubbelleven. Enerzijds is hij als redacteur van de krant een gerespecteerd burger, anderzijds is hij een radicaal socialist die in allerhande linkse bladen en kranten onder diverse pseudoniemen, zoals ‘Peer Corstiaan’ en ‘t ‘Zondig Paterken’, publiceert. Dat is niet eenvoudig en het leiden van zo’n dubbelleven brengt hem regelmatig in problemen. Zo verweten zijn meer anarchistische kameraden van de SDB hem gebrek aan moed en overtuiging. Na het socialistenschisma rondom 1894 (scheiding ‘parlementaire’ sociaal-democraten en ‘revolutionaire’ anarchisten) gaat hij verder als ‘danig verbleekt socialist. Teleurgesteld sluit hij zich niet meer aan bij een rode organisatie.

In De Nieuwe Amsterdammer, bijgenaamd ‘De Mosgroene’ (voorloper van de huidige Groene Amsterdammer), wordt Janssen later, in 1915, gerekend tot de tweehonderd belangrijkste Nederlanders van de – dan – afgelopen vijftig jaar. Hij dankt deze nominatie in het bijzonder aan zijn strijd voor een staatspensioen voor iedereen. Oud-en-arm moet als combinatie de wereld uit, vindt hij. Na zijn dood laat de Bond voor Staatspensionneering als eerbetoon een sculptuur van hem vervaardigen met als onderschrift ‘De Pionier van het Staatspensioen’.

Tegen de achtergrond van een groeiende belangstelling voor het (auto)biografische genre is dit boekje een geslaagd voorbeeld van de schildering van het leven van een gewone sociaal bewogen activist die, onder buitengewoon moeilijke omstandigheden van Kazerne en Kerk, probeert verbetering aan te brengen in het leven van de gewone mensen.

Ron Blom

‘Peer Corstiaan en ’t Zondig Paterken’ Het dubbelleven van de socialist G.L. Janssen in 19e eeuws Brabant,
uitgeverij Van Ierland, 272 pagina’s, 15,95 euro

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: