Platform Rosa blog

13 oktober 2008

De SP en de kredietcrisis

Filed under: Partijorganisatie,Socialisme — platformrosa @ 9:58 58

Het wereldnieuws wordt beheerst door de kredietcrisis, en ook links besteedt uiteraard veel aandacht aan de diepe crisis waarin het kapitalisme zich bevindt. Zo schrijft Peter Storm over het 700 miljard dollar plan wat ondanks enorme druk van de gewone Amerikaan door het Congres is aangenomen. Kritisch Links zet de miljarden aan gouden handdrukken op een rijtje die de graaiers aan de top voor zichzelf gereserveerd hebben.

Offensief voorspelt een diepe crisis en stelt politieke eisen, onder andere terugeisen van de bonussen en handdrukken, openen van de boeken (waar is ons geld gebleven) en nationalisatie onder controle van de arbeidersklasse. De Internationale Socialisten kondigen een serie discussieavonden aan over de crisis. Grenzeloos heeft een verzameling achtergronden en analyses online gezet. Leesvoer genoeg dus.

De SP pleit onder andere voor een parlementaire enquête. Eerder werd de SP nog verrast toen de partij pleitte om 51% (in plaats van 49%) van de aandelen van Fortis in overheidshanden te brengen, waarna Bos vervolgens besloot tot een volledige nationalisatie. Jan Marijnissen was voor de verandering iets duidelijker in zijn bewoordingen. In de Tribune van oktober schreef hij: Het kapitalisme is out of time, en hoort niet thuis in de eenentwintigste eeuw.

Precies! En daarom is het zaak voor de SP om met spoed een campagne op te starten om in de ideologische aanval te gaan: als er ooit na de val van de muur een moment in de geschiedenis is geweest waarin mensen openstaan voor alternatieven voor het kapitalistische systeem, is het nu wel! In een uitgebreide campagne kan de SP haar “alternatieven voor Brutopia” voor het voetlicht brengen, en overal in het land in discussie gaan met mensen over hoe het wél kan. Bijvoorbeeld met een speciale bedrijvenkrant, met een sprekerstour, openbare debatten, een manifestatie (al dan niet samen met de vakbond) “tijd voor een ander beleid”, TV-spots, openbare optredens in de media, opinieartikelen enzovoorts. Wellicht ludieke acties die het roofkapitalisme symbolisch moeten begraven. Natuurlijk moet iedere SP’er tijdens het Buurten in de Buurt in discussie kunnen gaan over het SP-alternatief voor het roofkapitalisme wat vandaag de dag de aarde teistert.

Alles met als doel, mensen na te laten denken over een alternatief voor het kapitalisme. Om wederom met Marijnissen te spreken: Velen hebben op onverantwoorde wijze hun zakken gevuld. Zij hebben het algemeen belang geschaad en een crisis veroorzaakt. Maar ervoor opdraaien doen de gewone mensen. Dit is een systeemkenmerk van het kapitalisme. En daarom is de SP óók de partij van de fundamentele maatschappijkritiek. Aan ons om die fundamentele maatschappijkritiek ‘aan de man’ te brengen!

1 reactie »

  1. Depressie.

    De economische crisis in het midden van de jaren 1870 vernietigde het tot dan heersende ideaal van het liberale kapitalisme: productie door concurrerende ondernemingen voor de vrije markt zou vooruitgang brengen voor iedereen. Het leek de bekroning van de in de revoluties van 1789 en 1848 op het feodalisme bevochten vrijheid van de bourgeosie. Inderdaad had vooral de periode vanaf 1848 een geweldige vooruitgang gebracht op het gebied van economie en wetenschap. Een tijdperk van ononderbroken vooruitgang leek aangebroken. De crisis rond 1875 maakte hieraan resoluut een einde en luidde tevens het einde in van de Britse hegemonie over de wereld, ondanks de groei en de bloei van het ‘British Empire’ in de jaren daarna. De macht van Frankrijk in de jaren van Napoleon had die hegemonie niet echt kunnen bedreigen. Maar vanaf 1875 tot 1918 moest Groot-Brittannië al Duitsland naast zich dulden. En de werkelijke hegemonie over de wereld werd overgenomen door de Verenigde Staten. Die Amerikaanse hegemonie was op het hoogtepunt in 1945 en begon vanaf 1975 tekenen van verval te vertonen. De neo-liberale globalisering was een poging het tij te keren. Onder president Reagan werd geprobeerd terug te keren naar het kapitalistische ideaal uit de negentiende eeuw: meer markt, meer concurrentie, vrijheid voor de ondernemers, minder overheid. Het resultaat: naast de Chinese is er nu wellicht geen andere economie met een grotere rol van de overheid dan de Amerikaanse. En zoals de crisis rond 1875 het einde van de Britse wereldmacht inluidde betekent de huidige crisis dat de Amerikaanse politieke en economische hegemonie over de wereld ten einde loopt.
    Na de crisis rond 1875 beleefde de wereld weer een langzame economische opbloei, met als hoogtepunt de jaren direct na de eerste wereldoorlog, op gang gebracht door de Amerikaanse oorlogseconomie. Die opbloei kwam abrupt tot een einde in de grote depressie vanaf 1929. Die depressie vond haar oorsprong in de toenmalige sterkste economie, de Amerikaanse. Pas in 1945, na de tweede wereldoorlog, eindigt de depressie en gaat over in een bloeiperiode met als hoogtepunt de jaren 1967 tot 1973. Eind jaren 70, begin jaren 80 zet langzaam de neergang in en die neergaande fase duurt nog steeds, slechts nu en dan onderbroken door opbloei en ondergang van speculatieve luchtbellen. Dat die neergang langzaam gaat en pas nu het stadium van crisis en depressie bereikt is te verklaren door de inspanningen van de centrale banken van Europa, Amerika en Japan en van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. Door zware ingrepen in de markt hebben zij de wereldeconomie overeind gehouden: ten tijde van de beurscrisis in 1987, de kredietcrisis in 1989, de crises in Zuid-Oost-Azië, Brazilië en Rusland in de jaren negentig, om de meest opvallende te noemen. Een andere rem op de neergang was de mogelijkheid winstgevende productieve industriële activiteiten te verplaatsen van Europa, Japan en de Verenigde Staten naar China, India en Brazilië.
    In het verleden slaagde de wereldeconomie er telkens in perioden van crisis en depressie te overwinnen dankzij de oorlogseconomie in en de wederopbouw na de verwoestende wereldoorlogen, met miljoenen slachtoffers onder de burgerbevolking. Het is echter de vraag of het kapitalisme ook deze keer weer in staat zal zijn de weg omhoog terug te vinden. De dalende winstmarges, het steeds terugkerende probleem van overproductie en onderconsumptie (“vraaguitval” zoals economen dat zo mooi verhullend noemen!) zullen mogelijk met veel moeite onder controle gebracht kunnen worden, maar zeker niet op de korte termijn van één of twee jaar. En intussen zullen werkende mensen de zwaarste klappen moeten opvangen.
    Het staat vast dat het huidige economische systeem niet kan overleven. Protectionisme zal toenemen, met als gevolg toenemende internationale spanningen. De rol van de overheid in de productie zal zich verder uitbreiden. De sociale conflicten tussen de werkende bevolking enerzijds en de overheid en de economische machthebbers anderzijds worden harder en mogelijk gewelddadiger. Rechts-populistische regimes zullen de strijd aangaan met bewegingen die streven naar een meer sociale en democratische samenleving. Dat is wat ons in de komende tijden te wachten staat.

    Reactie door WillemdeVroomen — 3 november 2010 @ 11:29 29


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: