Platform Rosa blog

31 mei 2008

Immorele inkomensverschillen geen ‘natuurverschijnsel’

Filed under: Socialisme — platformrosa @ 8:33 33

René Diekstra, columnist van BN-De Stem, schreef in een column op 30 mei over inkomensverschillen:

In een van de grootste bedrijven van ons land verdient de gemiddelde werknemer ongeveer 32.000 euro en de president-directeur om en nabij 9.500.000 euro. Dat is een verhouding van 1:300. Wat rechtvaardigt die verhouding? In ieder geval niet het verschil in inspanning. Dat zou immers betekenen dat de president-directeur dagelijks 300 maal de inspanning van de gemiddelde werknemer levert. Een volstrekt absurde veronderstelling. Wat rechtvaardigt het dan? Het feit dat hij 300 zoveel opleiding of talent heeft? Die veronderstelling is even absurd. Is het argument dan dat hij per minuut 300 maal zoveel winst voor het bedrijf maakt als zijn gemiddelde ondergeschikte? Ook die veronderstelling valt af. De winst van een bedrijf is de uitkomst van collectieve inspanning en kan niet simpelweg worden toegewezen aan individuele personen. Bovendien zou volgens hetzelfde argument bij verlies de directeur daarvoor ook 300 maal zo zwaar moeten worden aangeslagen als de gemiddelde werknemer. Dat is in het betreffende bedrijf nog nooit vertoond en dat zal het ook niet worden. Er is maar één reële verklaring voor die verhouding van 1 op 300. Dat is willekeur. De betreffende president-directeur verdient 300 maal zoveel als de gemiddelde werknemer in zijn bedrijf omdat hij zoveel wil verdienen en de macht heeft zichzelf te geven wat hij wil. Psychologen noemen dit verschijnsel narcistische disproportionaliteit.

Zeer terecht merkt Diekstra op, dat de verhouding tussen de inkomens van een president-directeur en een gewone werknemer nergens op gebaseerd is. Is het immoreel dat men zich aan de top zo zeer verrijkt, als Diekstra stelt? Zeer zeker! Maar het simpele feit dat een aantal personen ‘narcistisch disproportioneel’ zijn, is onvoldoende verklaring voor de instandhouding van deze verschillen.

Het is niet zozeer een gelatenheid bij politiek, vakbonden of werknemers zoals Diekstra suggereert. Bijvoorbeeld de SP pleit er voor, alle inkomens – ook die aan de top – onder de CAO te laten vallen. De vakbond FNV wil de topinkomens aanpakken door een extra belastingschijf en hogere vermogensbelasting. En werknemers die zouden willen staken om het salaris van hun directeur aan de kaak te stellen, worden direct teruggefloten door de rechter omdat zij hier geen rechtstreeks belang bij hebben die een staking rechtvaardigt.

Het probleem is, dat noch de politiek, noch de vakbonden, noch de werknemers iets te zeggen hebben over de cruciale beslissingen die een bedrijf neemt. Of het nu een besluit is om productielijnen te sluiten, waardoor honderden werknemers hun baan verliezen, of een besluit om absurde salarissen uit te betalen aan de top: de directie, in opdracht van de groot-aandeelhouders, maken de dienst uit. Daardoor stond de democratisch gekozen gemeenteraad van Breda buitenspel toen Interbrew besloot om een eeuwenoude traditie aan de kant te schuiven en de productie te verplaatsen.

Het neo-liberale gedachtengoed stelt, dat de overheid zoveel mogelijk afstand moet nemen van ‘de markt’ omdat dit uiteindelijk goed voor ons allemaal zou zijn. Daarom wordt er geprivatiseerd, verzelfstandigd en ‘onder marktwerking’ gebracht dat het een lieve lust is. Wij – met z’n allen – geven zeggenschap en macht uit handen, met het idee dat het dan allemaal beter gaat. De praktijk heeft anders uitgewezen: precies om die reden rijdt maandag uw bus niet, om maar een voorbeeld te noemen. Gelukkig is het neo-liberalisme een keuze, wat inhoudt dat er ook andere keuzes gemaakt kunnen worden. Bijvoorbeeld om de samenleving als geheel niet minder, maar juist méér zeggenschap te geven over het reilen en zeilen van onze economie. Dan behoren dit soort absurde inkomensverschillen vanzelf tot het verleden.

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: