Platform Rosa blog

26 september 2007

Voedselbanken en de SP

Filed under: In raad en daad,Socialisme — platformrosa @ 4:43 43

Op 1 januari 2007 waren er 77 voedselbanken in Nederland aangesloten bij de Stichting Voedselbank Nederland, die samen wekelijks 12.000 gezinnen aan een voedselpakket helpen. Honderden vrijwilligers (bijvoorbeeld SP-leden) zijn hier iedere week mee in de weer, die zich belangeloos inzetten voor hun medemens. Dat is bemoedigend. Anno 2007 zijn dus duizenden gezinnen afhankelijk van charitas voor de meest basale levensbehoeften. Dat is droefwekkend. Hoe ga je als socialist met het fenomeen voedselbanken om? De Bredase SP-fractie voerde in 2005 actie tegen de armoede, in verband met de toen in Breda net geopende voedselbank. Onderstaande tekst werd toen als folder verspreid.

Onlangs is in Breda een tweede voedselbank geopend waar vrijwilligers voedsel verstrekken aan mensen met een laag inkomen. De SP in Breda vindt het enerzijds fantastisch dat er zo veel solidariteit aanwezig is in de samenleving. Alle lof voor mensen die zich belangeloos inzetten om de ergste nood te lenigen. Anderzijds vinden wij het schandalig dat in een steenrijk land als het onze, dit noodzakelijk blijkt te zijn.

De bijstand is bedoeld om te kunnen voorzien in de noodzakelijke kosten van het bestaan. Als mensen het financieel zo slecht hebben, dat ze terug moeten vallen op een voedselbank, dan is er maar één conclusie mogelijk, en dat is dat de uitkeringen te laag zijn om van te leven. Al jaren achtereen stijgen de kosten voor levensonderhoud zoals huur, ziektekostenverzekering, thuiszorg, studiekosten voor kinderen, etc. De uitkeringen en lonen blijven hierbij achter, waardoor steeds meer mensen in de knel raken en aangewezen zijn op hulp van charitatieve instellingen, zoals de voedselbanken. Een voedselbank is een mooi staaltje van solidariteit, maar heeft een groot nadeel: de kans is levensgroot aanwezig dat de overheid het bestaan ervan misbruikt om de inkomenspositie van de zwaksten in onze samenleving nog weer verder aan te tasten.

Geen incident
De opkomst van voedselbanken is geen incident. Het is geen ‘weeffoutje’, maar hoort bij het steeds verder oprukkende neo-liberalisme. Om te kunnen concurreren zijn ondernemingen en staten verplicht om de ‘onkosten’ zo laag mogelijk te houden. De ondergrens daarbij is niet het sociale geweten van degenen die het voor het zeggen hebben (anders zou er geen hongersnood in Afrika bestaan) maar de mate van bewustzijn, eensgezindheid en strijdlust bij degenen die op de werkvloer onze rijkdom produceren. Alle verworvenheden, zoals redelijke sociale voorzieningen, een achturige werkdag en het algemeen kiesrecht, zijn afgedwongen na lange strijd en worden weer net zo gemakkelijk ongedaan gemaakt als die strijd verzwakt. Ongeacht de staat van de economie, ongeacht of we een centrum-rechtse of een centrum-linkse regering hebben: armoede en uitbuiting horen bij het kapitalisme, zoals eb bij vloed hoort. De enige manier om structureel dit soort uitwassen uit te bannen, is door te strijden voor een andere maatschappij, waar de zeggenschap over de economie niet bij een enkeling ligt maar bij de samenleving als geheel.

Probleem écht oplossen
Het probleem van de armoede moet bij de bron worden aangepakt. Dat wil zeggen dat de lonen en uitkeringen hoog genoeg moeten zijn om normaal van te kunnen leven, zonder aangewezen te zijn op allerlei extra subsidies en hulp. En het wil zeggen dat er voldoende betaalbare woningen moeten zijn, en dat de toegang tot onderwijs en gezondheidszorg voor iedereen gewaarborgd is. De SP strijdt daarvoor. Nederland is rijk genoeg om iedereen van een fatsoenlijk bestaan te kunnen verzekeren. Wat ontbreekt, is de politieke wil om dat te doen. Onze oproep: laten we er samen voor zorgen dat iedereen in zijn eigen levensbehoeften kan voorzien, zonder daarbij afhankelijk te zijn van vrijwilligershulp. Laat gaarkeukens geen onderdeel worden van onze samenleving.

Inmiddels is er op initiatief van de SP ook een en ander veranderd rondom de lokale voedselbank. Zo houdt de Sociale Dienst een regelmatig inloopspreekuur om het onterecht niet-gebruik van voorzieningen waar mensen wél recht op hebben (door onbekendheid met regelingen, taalproblemen of anderszins) tegen te gaan.

Advertenties

17 september 2007

Een socialistische visie op profsport

Filed under: In raad en daad,Socialisme — platformrosa @ 11:32 32

Hoe kun je socialistische uitgangspunten vertalen naar de praktijk van alledag, bijvoorbeeld in de gemeenteraad? Socialisten doen méér dan de waan van de dag volgen: ze proberen een stapje verder te gaan en de zaak in een breder perspectief te plaatsen. Platform Rosa plaatst hier een opiniestuk van de Bredase SP-fractie in 2002, die werden geconfronteerd met grote financiële problemen bij de Bredase voetbalclub NAC. Het stuk is volgens ons een prima voorbeeld van hoe theorie gekoppeld kan worden aan praktische kwesties waar socialisten vandaag de dag mee geconfronteerd kunnen worden.

De visie van de SP op de situatie rond het betaald voetbal in het algemeen en NAC in het bijzonder
Wij hebben er in ons land voor het principe van de vrije markteconomie ‘gekozen’. Hierdoor worden organisaties en bedrijven gedwongen zoveel mogelijk winst te maken om hun voortbestaan te garanderen. Zoals elke sportliefhebber weet zijn er naast winnaars onvermijdelijk verliezers. Hierdoor vallen de kleintjes af en blijven er slechts enkele groten over. Dit proces is ook in het betaalde voetbal al jaren aan de gang. Door de alom geprezen marktwerking wordt het betaald voetbal nagenoeg volledig gecontroleerd door het grote geld, in de vorm van sponsoring, televisierechten etc. De transferprijzen en salarissen van topvoetballers worden opgestuwd tot bizarre hoogten. Het verenigingsideaal, de band met supporters, clubliefde enzovoort, verdwijnen steeds verder. Sponsors, welke volledig het beleid binnen de club bepalen, zien voetbalclubs enkel als reclame-object, waarmee de winsten vergroot kunnen worden. Een betaalde voetbal organisatie is vandaag de dag totaal oncontroleerbaar en ondemocratisch opgezet, met een directie die nauwelijks banden heeft met de stad en de club, met een raad van toezicht, investerings-BV’s en dergelijke. Volkssport nummer één staat nu op het punt volledig ten onder te gaan aan de wetten van de markt.

Risico’s
Onder druk van de marktwerking moeten er telkens weer financiële risico’s genomen worden, waarbij er altijd winnaars en verliezers zijn. NAC heeft gegokt en verloren en zit hierdoor zwaar in de problemen. Tegenvallen van TV-inkomsten, het zonder transfersom weggaan van Sergio en Christiano, NAC Basketbal, de bouw van de kantoorpanden, etc. Een aantal maal in het verleden moest de gemeente Breda financieel bijspringen. De gemeente heeft haar controlerende taak weinig serieus genomen. Het water staat momenteel tot de lippen en het weigeren van een licentie – wat neerkomt op een faillissement – is zeer reëel op dit moment. Niet alleen NAC maar vele andere clubs verkeren in zwaar weer en als we niks doen zal het gehele betaalde voetbal ten gronde worden gericht.

Het zal duidelijk zijn dat we op deze weg niet verder kunnen. De voetbalsport, bron van vermaak en ontspanning voor miljoenen over de hele wereld, wordt nu de nek omgedraaid door de commercie. Supporters en vrijwilligers, voor wie hun club heel veel betekend, zijn eerder ongenode gasten, die het ‘netwerken’ in de buisiness-seats verstoren. Het wordt tijd voor drastische maatregelen om het voetbal te redden. Voetbal is geen reclamemiddel, geen alibi voor netwerkende managers en snelle commerciële jongens!

Hoe zou het dan wel moeten volgens de SP?

  • Voetbalclubs moeten weer echte verenigingen worden, waarbij de algemene ledenvergadering het laatste woord heeft en niet het kapitaal.
  • Het bestuur dient, zoals in elke vereniging gekozen te worden door haar leden. En moet ook door de ledenvergadering weer per direct afgezet kunnen worden. De spelers en andere werknemers hebben een vertegenwoordiging in het bestuur, net als de gemeente.
  • De verwoestende werking van de vrije markt moet teniet gedaan worden. Voetbal – en andere sporten – hebben een ander doel namelijk:
    • Het bieden van een gezonde, sportieve uitlaatklep voor de beoefenaars;
    • Ontspanning en genot voor de liefhebber om naar te kijken;
    • Een belangrijke sociale, bindende factor zijn voor degenen die er bij betrokken zijn.
  • Salarissen voor spelers en andere professionals moeten teruggebracht worden naar normale proporties. Het feit dat iemand iets goed kan, rechtvaardigt niet de enorme salarissen die nu uitbetaald worden. Spelers zouden niet meer moeten verdienen dan een modaal salaris. Het is niet te verantwoorden dat zij het tien – tot honderdvoudige of meer verdienen van een productiemedewerker.
  • Voetbal moet voor iedereen toegankelijk zijn, dat wil zeggen dat de toegangsprijzen betaalbaar moeten zijn, er voldoende ruimte voor gehandicapten is en dergelijke.

Voorwaarden voor het geven van financiële steun
Vele clubs zitten in de problemen, er moet iets drastisch veranderen voordat de sport ten onder gaat aan de krachten van het grote geld. Als alle gemeenten geld in hun voetbalclubs blijven pompen verandert er niets, behalve dat de belastingbetaler de rekening betaalt. Simpelweg miljoenen schuiven is voor ons dus niet aanvaardbaar. Dat is dus dweilen met de kraan open. Wel vinden wij niet zomaar 10.000 (of meer) Bredanaars hun favoriete vrijetijdsbesteding af kunt pakken. De enige oplossing die voor de SP acceptabel is dat de gemeente de volledige controle over NAC overneemt, met als doel het weer terug te brengen naar een normale verenigingsstructuur zoals hierboven geschetst. Daarnaast dienen de voetbalorganisaties zoals de KNVB en de FIFA beleid te gaan voeren gericht op het weren van de invloed van de commercie op het voetbal. Dit niet alleen omwille van het voortbestaan van NAC maar om het betaalde voetbal als geheel. Sport – ook passieve – mag best wat kosten, we subsidiëren immers ook andere culturele uitingen, maar niet om een oneindige spiraal van stijgende salarissen en transfersommen te in stand te houden. Als oplossing voor de korte termijn is de SP voorstander van het geven van financiële steun, mits er aan onze voorwaarden wordt voldaan.

Breda, 29 juni 2002, SP-fractie Breda.

15 september 2007

Congresstuk SP ontbeert visie en inspiratie

Filed under: Congres,Partijorganisatie — platformrosa @ 10:25 25

Op 24 november 2007 houdt de SP haar vijftiende partijcongres. Op dit congres wordt de partijorganisatie tegen het licht gehouden en wordt een nieuw partijbestuur gekozen. Volgens Platform Rosa een uitstekende gelegenheid om de balans op te maken van de afgelopen jaren en een brug te slaan naar een nieuwe fase in de ontwikkeling van de SP. Lukt het de partij om de zetel- stemmen- en ledenwinst om te zetten in een kwalitatieve versterking van de partij? Waar wil de partij staan bij het volgende (organisatorische) congres in 2010? Welke concrete maatregelen stelt de congrescommissie voor om de te verwachten kwantitatieve groei bij de raadsverkiezingen in 2010 aan te kunnen? Welke lessen trekken we uit de afgelopen periode, die zowel de Museumplein-protesten in 2004, als de verkiezingswinsten van november 2006 en maart 2007, als de recente ontwikkelingen rondom Düzgün Yildirim omvat?

Wie de conceptstukken ‘Evaluatie’ en ‘Fundamenten Versterken’ van de congrescommissie leest, zal weinig antwoord op deze vragen vinden. De evaluatie mist een kritische terugblik op de afgelopen periode. Zeker, de partij heeft een grote verkiezingswinst geboekt bij de afgelopen Kamer- en Statenverkiezingen. Door op te schuiven naar het midden, al te radicale standpunten over bijvoorbeeld NAVO en Koningshuis uit het verkiezingsprogramma te laten, en de partij als potentiële coalitiepartner van PvdA en CDA te profileren, heeft de partij een flink aantal zetels gewonnen. Aan de andere kant is Balkenende nog steeds premier en is de strijdbare stemming van 2003 en 2004 compleet verdampt. Ten tijde van de grote vakbondsdemonstratie in 2004 was een meerderheid van PvdA, GroenLinks en SP een serieuze mogelijkheid en wilde een significant deel van de vakbondsleden zelfs zo ver gaan als een algemene staking om de regering tot aftreden te dwingen. Anno 2007 is er van die strijdbare stemming weinig meer over, hebben CDA, VVD en PVV een riante rechtse meerderheid in de peilingen en regeert Balkenende nog steeds in het Catshuis. Ergens is er iets fout gegaan, maar de geïnteresseerde lezer zal dit niet in de evaluatie vinden.

Ook de recente aandacht binnen de partij – en in de media – over het functioneren van de partijdemocratie, de concentratie van functies binnen de partij, de afdrachtregeling, het omgaan met Internet enzovoorts geeft geen aanleiding tot kritische zelfreflectie binnen de partij. Als hier al melding wordt gemaakt in de congresstukken, dan betreft het slechts een bevestiging van bestaand beleid. De koppeling van het fractie- aan het partijvoorzitterschap, breed uitgemeten in de media en ook binnen de partij geen vanzelfsprekendheid (meer), wordt niet besproken. De kritiek op het functioneren van de partijraad als hoogste orgaan binnen de partij – het partijbestuur zit de vergadering voor en bepaalt de agenda en de vergaderorde – is geen reden om te bezien of het ‘parlement van de SP’ (Fundamenten Versterken, p. 22) niet met wat meer bevoegdheden toegerust kan worden om ook daadwerkelijk als een onafhankelijk parlement het partijbestuur en de Kamerfractie te kunnen controleren.

De conceptversie van Fundamenten Versterken ontbeert visie en inspiratie om een echte verbeterslag naar de toekomst toe te maken en de partij toe te rusten voor de komende te verwachten verkiezingsoverwinning. Reeds nu zouden de afdelingen planmatig moeten werken aan het scholen van kaders, zowel voor het raadswerk als voor het organisatorische werk in de afdeling. Verbreding van de vaak smalle basis van de partij – dus vergroting van het aantal leden wat daadwerkelijk in de afdeling participeert – moet een hoofdtaak zijn, net als het versterken van de contacten in de wijken en bedrijven, weten wat er leeft en daar adequaat op reageren. De partij moet, uit alle kritiek die haar de afgelopen maanden ten deel is gevallen, de opmerkingen die hout snijden filteren en omzetten in verbetervoorstellen. Thans reageert Fundamenten Versterken enkel op de waan van de dag. Een treffend voorbeeld is paragraaf 5.2 (p. 28) waarin, nota bene onder het kopje ‘Partijraad’, de statenleden wordt opgedragen de vastgestelde lijstvolgorde te respecteren. De eerstvolgende verkiezingen voor de Eerste Kamer zijn nota bene pas in 2011! De enige reden waarom dit voorstel opgenomen lijkt, is om – achteraf – de kritiek van de huidige statenleden (zij waren volgens hun zeggen niet geïnstrueerd om op de nummer 1 van de lijst te stemmen) te kunnen pareren!

De SP moet, na de kwantitatieve groei (in stemmen, zetels, leden) in de aankomende periode daadwerkelijk kwalitatieve vooruitgang boeken. Daar is méér voor nodig dan het handhaven van de status quo. De partij moet leren van de fouten in de afgelopen periode – dat vereist natuurlijk een eerlijke zelfkritiek die niet blijkt uit Evaluatie – en duidelijke, meetbare verbeterdoelen stellen die de partij vooruit helpen. Platform Rosa zal daar haar steentje zeker aan bijdragen.

11 september 2007

De SP: op weg van mao-stalinisme naar sociaal-democratie

Filed under: Democratie in de SP,Partijorganisatie,Socialisme — platformrosa @ 11:42 42

Tijd voor een linkse afslag naar socialistische partijdemocratie

De mao-stalinistische oorsprong is in belangrijke mate verantwoordelijk voor de ondemocratische praktijken in de SP. Net zoals de Chinese partijelite lijkt de SP-partijleiding enerzijds vast te willen houden aan een quasi socialistische ideologie en tegelijkertijd wil ze zich omvormen tot een politieke formatie die geen fundamentele bezwaren meer heeft tegen het kapitalistische model. Oppositie hiertegen dient dan ook gebaseerd te zijn op enerzijds het bestrijden van autoritair optreden en het vergroten van de betrokkenheid van de leden. Anderzijds moet voorkomen worden dat SP net zo ‘gewoon’ wordt als andere politieke partijen, en zich dus volkomen aanpast aan de status quo.

 

Democratisch-centralisme

Het oorspronkelijk door de SP formeel aangehangen democratisch-centralisme bestond vooral uit een nadruk op een top-down gecultiveerd centralisme. Democratische inbreng van de leden en vrije meningsvorming en discussie waren ver te zoeken. De partij is nog steeds angstig voor vormen van horizontaal contact en overleg tussen de leden. Democratisch-centralisme, overigens een begrip uit de vroege Duitse sociaal-democratie, kan alleen maar goed functioneren bij een juiste balans tussen beide. Dat houdt in, een zo groot mogelijke discussievrijheid en beïnvloeding van het ledenbestand om de achterban te winnen voor posities, platformen of tendensen. Als er eenmaal, na de discussie, een besluit is genomen dient dit loyaal uitgevoerd te worden.

De huidige SP heeft formeel afstand gedaan van haar maoïstische verleden. Toch zijn er nog allerlei sporen van te ontwaren. Denk aan het informele leiderschap van een kleine groep oudgedienden en nieuwelingen die hier loyaal aan zijn. Het stapelen van functies en de wijze van organiseren van congresdiscussies zijn andere voorbeelden.

 

Congresdiscussie

Niets wordt aan het toeval overgelaten bij de besluitvorming. Leden kunnen het over het algemeen niet onder elkaar over de afdelingsgrenzen heen discussiëren. Waar dat wel gebeurde, bijvoorbeeld via een voor niet-leden afgesloten internetsite, is dit als zeer negatief geëvalueerd. De regioconferentie- en congrestijd kent slechts voor een klein deel werkelijke discussie. Vooral de congressen staan in het teken van (internationale) gasten, het uitreiken van gouden tomaten, het vertonen van weer de nieuwste verkiezingsspot of een volgende wervelende campagne. De inbreng van congresgangers is over het algemeen niet meer dan een minuut spreektijd. Houd daarbij dan ook nog eens rekening met dociele afgevaardigden die hun kostbare tijd gebruiken voor het ondersteunen van de posities van de partijleiding, en je begrijpt dat er van werkelijke uitwisseling van opvattingen weinig of niets komt. Afgevaardigden hebben vaak de discussie in de afdeling niet meegemaakt en kunnen mee naar het congres, omdat het aantal toebedeelde plaatsen anders niet gehaald wordt. Veel congresgangers komen vooral met het vooruitzicht van een gezellig dagje uit. Dat is natuurlijk een legitieme wens, maar daar is het festival Tomaat meer voor geschikt. Wie het niet met de partijleiding eens is kan over het algemeen rekenen op hoon van de zaal. Het krediet dat de SP-leiding heeft opgebouwd door de praktisch ononderbroken reeks van verkiezingsoverwinningen is groot.

 

Formele democratie of bloeiende democratie?

Er is vanzelfsprekend een samenhang tussen de interne democratie van een partij en de doelstellingen die zij zegt na te streven. De SP heeft sinds enkele decennia geen alternatief meer voor de parlementaire democratie. Überhaupt had deze politieke traditie een vreemd soort opvatting van socialistische democratie. Veel verder dan ‘massalijn’ of ‘massademocratie’ is het niet gekomen. Tel daarbij op de minachting voor politieke en historische discussie en het is duidelijk dat de politiek theoretische en –historische discussie zwaar onderontwikkeld is. Dit vormt naar onze smaak dan ook een belangrijke verklaring voor het in een rap tempo opschuiven van de SP richting sociaal-democratie. Het electorale succes voedt speculaties over meeregeren op lokaal en nationaal vlak. Het beginsel- en verkiezingsprogramma (bijvoorbeeld NAVO-standpunt!, koningshuis, etc.) zijn al in belangrijke mate bijgesteld, opdat deze geen belemmering meer vormen voor regeringsdeelname. Hiertegen was zeer beslist wel oppositie te ontwaren, maar net zoals bij de congressen, was er geen grote animo om het electoraal oprukken van de partij in gevaar te brengen.

Het kaderblad Spanning gaf slechts een korte periode columnruimte aan partijleden die eens een andere mening naar voren wilden schuiven, dan die van Marijnissen c.s. Dat is spoedig van hogerhand gestopt. Opvallend genoeg zien we nu wel niet-partijleden (ja, zelfs vooraanstaande leden van andere partijen) hun visie geven op historische figuren en gebeurtenissen! Waarschijnlijk is dit ingegeven door een verlangen om de partij meer salonfähig te maken. Het probleem is dat we dit besluit nergens kunnen vinden. Pikant hierbij zijn natuurlijk ook de mondelinge en informele toezeggingen van Marijnissen en Van Heijningen aan Elma Verhey over het omvormen van het clubblad De Tribune tot een breed links blad. Toezeggingen worden gemakkelijk gedaan, en niet zo eenvoudig weer ingetrokken als het niet (meer) uitkomt!

 

Wie zijn de opposanten?

Maar waar zijn de leden die dit niet langer pikken? Lange tijd zagen we vooral individuen, die zich tegen de weinig flexibele partijleiding trachtten te verzetten. Een actief lid hier of een raadslid daar dat de publiciteit zocht en de partij betichtte van ondemocratische praktijken en of het afstand nemen van de oorspronkelijke standpunten. Vaak hoorden we hier na verloop van tijd niets meer van. Het aantal ex-leden moet inmiddels dan ook in de duizenden lopen! De combinatie van een verdere succesvolle electorale opmars van de SP en het ontbreken van formele horizontale ledennetwerken deed het merendeel van de opposanten in de vergetelheid geraken. Opvallend is overigens dat de meeste in opspraak geraakte SP volksvertegenwoordigers over het algemeen niet links in de partij staan. Ook Düzgün Yildirim en de grotendeels in de directe omgeving van Zwolle en de provincie Overijssel gestationeerde oppositiegroep heeft zich in het verleden nooit laten kennen als criticasters van de draai naar het politieke midden van de SP. De website van Yildirim en zijn vreselijke overschatting van het politieke belang van een Eerste Kamerzetel spreekt wat dat betreft boekdelen. Hij heeft op z’n minst de schijn tegen dat het hem om de zetel gaat en dat hij daar een groep getrouwen voor in stelling heeft gebracht. De eisen van het comité Democratisering SP zijn legitiem, maar de verbondenheid met de senaatszetel van Yildirim is politiek gezien niet sterk. Ook is het comité niet helder in zijn zienswijze op de afdrachtregeling en spreken leden ervan zich uit voor een meer losse band tussen partij en De Tribune.

Het royement van Yildirim is inmiddels uitgesproken en hij heeft aangegeven een eigen partij te beginnen. De vraag is of het netwerk om hem heen dan nog bij elkaar blijft. Wat bindt de betrokkenen? Zullen ze in staat zijn een nieuwe politieke formatie te vormen?

Het gevecht om democratisering van de SP van onderaf moet gebeuren. Die strijd zal gecombineerd moeten worden met een rem op de verdere sociaal-democratisering van de partij. Hulpmiddelen als formele horizontale ledenstructuren kunnen hierbij behulpzaam zijn. Overigens is het helemaal niet uitgesloten dat het verder naar het politieke midden opschuiven van de SP gecombineerd zal blijven worden met het handhaven van autoritaire structuren. De praktijken van diverse sociaal-democratische partijen in Europa (hebben) laten zien dat dit heel goed samen gaat.

 

September 2007
Platform ROSA

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.